De Basisregistratie Ondergrond (BRO) geeft steeds beter inzicht in de kansen, opgaven en risico’s in de ondergrond. Hiermee zijn overheden beter toegerust voor de actuele maatschappelijke opgaven als de energietransitie en klimaatadaptatie. Het ministerie heeft daarom geïnvesteerd in proeftuinen in de vorm van Proof of Concepts (PoC's). Die laten zien wat de meerwaarde is van het gebruik van ondergrondgegevens in projecten. Dit zorgt, naast een betere plan- en besluitvorming, ook voor een verbetering van geo-risicomanagement en minder faalkosten bij projecten. Daarnaast leidt de registratie tot een kwaliteitsimpuls van geotechnisch onderzoek.

Proof of Concepts BRO

Het ministerie van BZK, Rijkswaterstaat, Deltares, TNO, Kadaster, Geodan, Future Insight en Arcadis bundelen sinds medio 2017 hun kennis en expertise voor diverse pilots met de BRO binnen lopende ruimtelijke projecten. Deze Proof of Concepts maken voor uiteenlopende projecten de meerwaarde van tijdig en gecombineerd gebruik van ondergrondgegevens uit de BRO inzichtelijk.

In 2017 zijn diverse projecten uit het Infrafonds en Deltafonds vertaald naar PoC's. Deze projecten bevinden zich in verschillende planfasen van het MIRT-proces, dus van onderzoek tot en met realisatie.

Value Management BRO

Bij het opstellen van de Proof of Concepts wordt gebruik gemaakt van Value Management. Dit is een gestructureerde, multidisciplinaire aanpak om de waarde van een product, proces of plan te verbeteren. Bij de PoC's BRO richt de waardeverbetering zich op vier verschillende aspecten:

  1. Inzichtelijk maken hoe tijdig en gecombineerd gebruik van ondergrond gegevens resulteert in het benutten van kansen vanuit de ondergrond voor maatschappelijke opgaven zoals de energietransitie, klimaatadaptatie en de verstedelijkings-/verdichtingsopgave.
  2. Inzichtelijk maken in hoeverre de BRO bijdraagt aan een reductie van faalkosten bij projecten;
  3. Inzichtelijk maken in hoeverre de BRO bijdraagt aan het verbeteren van projectspecifiek geo-risicomanagement;
  4. De functionele prestatie van datacollectie en dataontsluiting binnen de BRO en binnen de projecten op elkaar afstemmen en waar mogelijk verbeteren.

Dit is het overzicht van Proof of Concepts die momenteel worden uitgevoerd of reeds afgerond zijn. Via linkjes kunt u de verschillende projecten online bekijken.

      Naam PoC

Beschrijving

Uitgevoerde Proofs of concept

Sterke Lekdijk     Met de nieuwe waterveiligheidsnormen is versterking nodig van de Lekdijk tussen Amerongen en Schoonhoven. Zodat deze ook in de toekomst voldoende bescherming zal bieden. Met het project Sterke Lekdijk worden in totaal 53,7 kilometer dijk verbeterd. Om te weten wat hierbij komt kijken en welke maatregelen precies moeten worden genomen, is kennis over de ondergrond nodig. Die kennis is in deze proef toegepast.
Westfrisiaweg West- en Noord-Nederland bestaat voor een groot deel uit vroegere kweldergebieden, met in de ondergrond naast zandlichamen voornamelijk slappe veen- en kleilagen. Bij het werken aan de Westfrisiaweg, N23 Hoorn - Enkhuizen, bleek dat de ondergrond meer tijd nodig had dan ingeschat, om in te klinken. Daardoor was er veel vertraging in de werkzaamheden. Welke inzichten brengen ondergrondgegevens en vroegtijdige toepassing in de planvorming?
Zuidasdok

Zuidasdok vormt de komende jaren een van de grootste bouwprojecten  in ons land. Het project omvat onder meer de verbreding en deels ondergronds brengen van Rijksweg A10 Zuid, uitbreiding en vernieuwing van station Amsterdam Zuid en het opnieuw inrichten knooppunten Amstel en De Nieuwe Meer. Inzicht in ondergrondgegevens en koppeling met de bovengrond is dus belangrijk.
De invoering van de BRO schept de het potentieel van BRO-powered, dynamische 3D datarooms. Rijkswaterstaat werkt met datarooms waar alle beschikbare ondergrondgegevens bij elkaar komen, inzichtelijk in 3D gevisualiseerd. De proef laat zien dat dit  waardevolle inzichten biedt. Zeker als je daarin dynamische data kunt integreren. 

STRONG en gemeente Woerden Samen met bewoners, bedrijven en kennisinstellingen werkt de gemeente Woerden aan een plan om in 2030 klimaatneutraal te zijn. Hoe kan de ondergrond helpen in deze maatschappelijke discussie? In de proeftuin werd dit dynamische 3D model ontwikkeld, waarin wordt gevisualiseerd wat er zich rondom de gemeente Woerden in de ondergrond bevindt. Dat maakt het gesprek met elkaar makkelijker.
Corridor Amsterdam-Hoorn De bereikbaarheid in het gebied tussen Amsterdam en Hoorn staat onder druk. De Corridorstudie is een onderzoek naar maatregelen die in de toekomst de bereikbaarheid in de corridor Amsterdam - Hoorn moeten verbeteren. Inzicht in de ondergrond is van belang om de juiste keuzes te kunnen maken.
N33 De N33 tussen Zuidbroek en Appingedam wordt verbreed en het tracé wordt gedeeltelijk verlegd. Binnen deze Proof of Concept is verkend of de BRO gegevens van meerwaarde zijn bij de voorverkenning van dit project. Met een verbeelding van de ondergrond konden tracé-keuzes beter bediscussieerd worden. 

Duurzame
bodemligging
Rijntakken

Bodemerosie en aanzanden zijn twee morfologische processen die bepalend zijn voor de bodemligging in het zomerbed. Het beheersen van deze bodemligging is belangrijk voor het goed functioneren van het riviersysteem. Dat geldt met name voor de scheepvaart, maar ook voor de hoogwaterveiligheid, de stabiliteit van kunstwerken en voor de grondbedekking van rivierkruisende kabels en leidingen. Dit onderzoek liet het hoe en wat van de voortschrijdende bodemdaling zien. Dit hielp bij het bedenken van maatregelen om dit proces tegen te gaan.
A27/A12 Ring Utrecht De Ring Utrecht wordt definitief verbreed. Om een dergelijk project goed uit te kunnen voeren is veel kennis van de ondergrond nodig. De proef hielp bij het beantwoorden van vragen als:

Is de ondergrond stevig genoeg of bestaat de kans dat de weg gaat verzakken?
Zijn de plannen van invloed op grondwaterstromen en wat zijn daarvan de gevolgen?
Welke voorbereiding is nodig en wat zijn de kosten daarvan?